Dr. H.J. (Johan) Witteveen

foto Dr. H.J. (Johan) Witteveen
bron: Fotoarchief Eerste Kamer
Source: Parlement.com.

Geleerde econoom en VVD-politicus, leerling van Tinbergen, die al op zijn zevenentwintigste hoogleraar was in Rotterdam en betrekkelijk jong Eerste Kamerlid. Kleinzoon van de socialist Wibaut i, maar zelf, net als zijn ouders, overtuigd liberaal. Als verzoeningsgezinde minister van Financiën in het kabinet-Marijnen i geen al te krachtige bewindsman. Opereerde veel sterker in het kabinet-De Jong i toen hij in 1968 de wensen van ARP-leider Biesheuvel i om meer uit te geven voor ontwikkelingshulp, onderwijs en woningbouw pareerde. Was tussen zijn ministerschappen Tweede Kamerlid en nadien nog even lid van de Senaat. Daarna topman van het IMF i. Hoffelijke, minzame, op consensus ingestelde man.

VVD
in de periode 1958-1973: lid Tweede Kamer, lid Eerste Kamer, minister, viceminister-president

1.

First names

Hendrikus Johannes (Johan)

2.

Personal data

Place and date of birth
Zeist, 12 June 1921

Place and date of death
Wassenaar, 23 April 2019

3.

Party/Movement

Party/Parties
VVD (Volkspartij voor Vrijheid en Democratie)

4.

Main functions and occupations

  • hoogleraar staathuishoudkunde, conjunctuurleer en economische politiek, Nederlandse Economische Hogeschool te Rotterdam, from 1 September 1948 until 24 July 1963
  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, from 23 December 1958 until 5 June 1963
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, from 5 June 1963 until 24 July 1963
  • minister van Financiën, from 24 July 1963 until 14 April 1965
  • buitengewoon hoogleraar staatshuishoudkunde, Nederlandse Economische Hogeschool te Rotterdam, from 1 September 1965 until 5 April 1967
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, from 21 September 1965 until 5 April 1967
  • minister van Financiën en viceminister-president, from 5 April 1967 until 6 July 1971
  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, from 8 June 1971 until 1 September 1973
  • managing director IMF (Internationale Monetaire Fonds) te Washington, from 1 September 1973 until 18 June 1978

U ziet een selectie van de loopbaan. In de uitgebreide versie is de gehele loopbaan in te zien.

5.

Party political functions

In de uitgebreide versie is een overzicht van partijpolitieke functies opgenomen.

6.

Other positions

  • lid Raad van Commissarissen "Nieuwe Rotterdamse Courant"
  • voorzitter Raad van Toezicht "Helen Dowling Institute"

Derived functions (2/5)
  • ondervoorzitter vaste commissie voor Financiën (Tweede Kamer der Staten-Generaal), from 18 June 1963 until 23 July 1963
  • voorzitter vaste commissie voor Financiën (Tweede Kamer der Staten-Generaal), from 4 October 1966 until 5 April 1967

U ziet een selectie van de nevenfuncties. In de uitgebreide versie is een overzicht van nevenfuncties in te zien.

7.

Education

In de uitgebreide versie is een overzicht van de opleiding(en) opgenomen.

8.

Activities

as Member of the Parliament
  • Was woordvoerder financieel-economische zaken van de VVD in Eerste en Tweede Kamer. Hield zich als Eerste Kamerlid ook bezig met sociale zaken en als Tweede Kamerlid met volkshuisvesting.

Dissenting voting behaviour (0/2)

In de uitgebreide versie is een overzicht van opvallend stemgedrag opgenomen.


Policy-making activities as minister (2/5)
  • Kreeg in 1968 te maken met een internationale monetaire crisis, vooral ten gevolge van de devaluatie van het Engelse pond in 1967. Gaf daarop in maart 1968 de (internationale) handel in goud in Nederland vrij. Hierover legde hij op 26 maart 1968 in de Tweede Kamer een verklaring af. In juni 1968 werd de uitvoer van zilveren munten en de afgifte daarvan aan niet-ingezetenen verboden (vanaf een bedrag van f 25,-).
  • Legde op 28 oktober 1969 in de Tweede Kamer een verklaring af over de revaluatie van de Duitse mark

Legislative activities as minister (2/13)
  • Bracht in 1971 de Wet op het kroondomein (Stb. 159) tot stand, waarbij het kroondomein overgaat naar het ministerie van Financiën. Bij het beheer van de tot het kroondomein behorende natuurgebieden moet natuurbehoud voorop staan. (10.686)
  • Bracht in 1971 samen met staatssecretaris Grapperhaus een wet (Stb. 259) tot stand waardoor het tarief van de inkomstenbelasting en de loonbelasting jaarlijks automatisch wordt aangepast aan de inflatie. Hierdoor wordt voorkomen dat inkomensgroepen onbedoeld onder een hoger belastingtarief komen te vallen. (10.789)

U ziet een selectie van activiteiten. In de uitgebreide versie is het gehele overzicht van activiteiten in te zien.

9.

Miscellaneous

algemeen
  • Medeoprichter van de Prof.Mr. B.M. Teldersstichting
  • In 1971 deed de Commissie voor de Rijksuitgaven uit de Tweede Kamer onderzoek naar een gat in de begroting 1972 ('het Gat van Witteveen') van bij 2 miljard gulden. De commissie concludeerde dat er geen sprake was van achtergehouden informatie, maar dat budgettaire ontwikkelingen niet goed waren onderkend en zelfs enigszins onderschat
  • In 2015 heeft de Erasmus Universiteit Rotterdam de H.J. Witteveen leerstoel opgericht vanwege de verdiensten van Johannes Witteveen op het terrein van de Nederlandse economie en de wereldeconomie.

Private life
  • Promoveerde bij Prof. J. Tinbergen
  • Toen hij bij het CPB werkte was W. Drees jr. zijn ondergeschikte

Campaign trail
  • Was in 1956 Eerste Kamerkandidaat in en werd in 1960 gekozen door Groep IV: Zuid-Holland
  • Werd in 1971 tot Eerste Kamerlid gekozen door Groep I: Noord-Brabant, Zeeland, Utrecht en Limburg

10.

Family

In de uitgebreide versie zijn, indien bekend, de familierelaties opgenomen.

11.

Extended version

In het digitale biografisch archief van PDC, partner van het Montesquieu Instituut, is een uitgebreide versie van deze pagina aanwezig met bijvoorbeeld partijpolitieke functies, maatschappelijke nevenfuncties, opleiding en wetenswaardigheden. Laat het ons weten als u daar belangstelling voor heeft.