J.E.N. baron Schimmelpenninck van der Oye

foto J.E.N. baron Schimmelpenninck van der Oye
bron: Fotoarchief Eerste Kamer
Source: Parlement.com.

Hoge genie-officier die Tweede en Eerste Kamerlid was. Koos bij het conflict over de uitbreiding van het kiesrecht in 1894 de zijde van De Savornin Lohman i en werd één van de voormannen van de vrij-Antirevolutionairen. In de Kamer woordvoerder militaire zaken, maar ook indiener van een initiatiefvoorstel over de instelling van Kamers van Arbeid, die bij geschillen tussen werkgevers en werknemers moesten bemiddelen. In 1902 werd hij als eerste rechtse politicus voorzitter van de Eerste Kamer. Gold als onpartijdig. Speelde in 1907 als 'informateur' een rol bij de poging om de kabinetscrisis op te lossen.

Vrij-AR, CHP, CHU, antirevolutionair
in de periode 1884-1914: lid Tweede Kamer, lid Eerste Kamer, voorzitter Eerste Kamer

1.

First names

Jan Elias Nicolaas

2.

Personal data

Place and date of birth
Brummen, 12 August 1836

Place and date of death
's-Gravenhage, 11 April 1914

Place and date of burial
Hoevelaken, familiegraf, 15 April 1914

3.

Party/Movement

Party/Parties
  • ARP (Anti-Revolutionaire Partij), until 1894
  • VAR (Vrij-Antirevolutionaire Partij), from 1897 until 16 April 1903
  • CHP (Christelijk-Historische Partij), from 16 April 1903 until 9 July 1908
  • CHU (Christelijk-Historische Unie), from 9 July 1908

4.

Main functions and occupations

  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, from 17 November 1884 until 18 May 1886 (voor het kiesdistrict Utrecht)
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, from 14 July 1886 until 17 August 1887 (voor het kiesdistrict Utrecht)
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, from 19 September 1887 until 27 March 1888 (voor het kiesdistrict Utrecht)
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, from 10 July 1888 until 20 March 1894 (voor het kiesdistrict Amersfoort)
  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, from 16 May 1894 until 19 June 1895 (voor Gelderland)
  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, from 11 July 1895 until 23 July 1904 (voor Gelderland)
  • voorzitter Eerste Kamer der Staten-Generaal, from 17 March 1902 until 23 July 1904 (benoemd bij K.B. van 17 maart 1902)
  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, from 20 September 1904 until 11 April 1914 (voor Gelderland)
  • voorzitter Eerste Kamer der Staten-Generaal, from 20 September 1904 until 11 April 1914

cabinet formation
  • adviseur over de vraag wie namens de 'rechterzijde' bereid zou zijn tot kabinetsformatie, from 27 February 1907 until 1 March 1907

Military rank (officer) (2/8)
  • generaal-majoor der genie b.d., from 1 July 1895 until 16 October 1899
  • luitenant-generaal b.d., from 16 October 1899

U ziet een selectie van de loopbaan. In de uitgebreide versie is de gehele loopbaan in te zien.

5.

Party political functions

In de uitgebreide versie is een overzicht van partijpolitieke functies opgenomen.

6.

Other positions

  • 'formateur' ereraad inzake de zogenaamde lintjesaffaire, January 1910 (op verzoek van Abraham Kuyper)
  • voorzitter Anti-Opiumbond, until 11 April 1914 (mede-oprichter)

Derived functions (2/5)
  • voorzitter Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), from 17 March 1902 until 23 July 1904
  • voorzitter Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), from 20 September 1904 until 11 April 1914

U ziet een selectie van de nevenfuncties. In de uitgebreide versie is een overzicht van nevenfuncties in te zien.

7.

Education

In de uitgebreide versie is een overzicht van de opleiding(en) opgenomen.

8.

Activities

as Member of the Parliament (2/4)
  • Diende in 1893 een initiatiefwetsvoorstel in over de instelling van Kamers van Arbeid. Dit voorstel werd later ingetrokken.
  • Stemde in 1896 tegen de ontwerp-Kieswet van Van Houten

In de uitgebreide versie is een overzicht van opvallend stemgedrag opgenomen.

9.

Miscellaneous

algemeen (3/4)
  • In 1895 was een tussentijds verkiezing nodig vanwege zijn bevordering tot generaal-majoor
  • De koningin vroeg hem op 27 februari 1907 na de val van het kabinet-De Meester te onderzoeken welke persoon van de 'rechterzijde' een kabinet kon vormen. Hij raadpleegde daarop enkele leidende personen uit de rechtse fracties (Kolkman, Loeff, Heemskerk, Talma en De Savornin Lohman). Zij vonden dat de rechterzijde niet geroepen was te gaan regeren, omdat met verwerping van de Oorlogsbegroting geen besluit was genomen dat tegen het programma van het kabinet-De Meester inging en er ook geen andere politieke situatie was dan onmiddellijk na de verkiezingen van 1905. Dat zou pas het geval zijn, indien bleek dat vorming van een liberaal parlementair of extraparlementair liberaal kabinet onmogelijk was. Hij gaf daarop op 1 maart zijn opdracht terug.
  • Kreeg op 26 maart 1907 van de koningin de vraag voorgelegd zowel bij de rechterzijde als bij het kabinet-De Meester te onderzoeken onder welke voorwaarden terugkeer van het demissionaire kabinet mogelijk was. Toen het kabinet bereid bleek minister Staal te vervangen en de nieuwe minister een wetsvoorstel zou verdedigen om de kwestie van het blijvend gedeelte van het leger te regelen, was de rechterzijde bereid terugkeer van het kabinet te aanvaarden.

Private life (3/5)
  • Een schoonzoon van hem was burgemeester van Warnsveld
  • Een dochter van hem was gehuwd met een zoon van J.E.H. baron van Nagell van Ampsen, Eerste Kamerlid
  • Zijn vader was eerste luitenant der grenadiers en jagers en lid van Provinciale Staten van Gelderland

Campaign trail (3/7)
  • Werd in 1888 bij de algemene verkiezingen in de eerste stemmingsronde verslagen door de liberalen J. Röell en A.L.W. Seyffardt
  • Versloeg in 1888 in het district Amersfoort J. Heemskerk Azn. (cons.)
  • Versloeg in 1891 W.H.J. Roijaards (lib.) na herstemming

U ziet een selectie van wetenswaardigheden. In de uitgebreide versie is een overzicht van wetenswaardigheden opgenomen.

10.

Family

In de uitgebreide versie zijn, indien bekend, de familierelaties opgenomen.

11.

Extended version

In het digitale biografisch archief van PDC, partner van het Montesquieu Instituut, is een uitgebreide versie van deze pagina aanwezig met bijvoorbeeld partijpolitieke functies, maatschappelijke nevenfuncties, opleiding en wetenswaardigheden. Laat het ons weten als u daar belangstelling voor heeft.