Jhr.Mr. A.F. de Savornin Lohman - EU monitor

EU monitor
Tuesday, July 7, 2020
calendar

Jhr.Mr. A.F. de Savornin Lohman

foto Jhr.Mr. A.F. de Savornin Lohman vergrootglas
bron: Beeldbank Nationaal Archief
Source: Parlement.com.

Protestants politicus; voorman van de christelijk-historischen. Aristocratische, maar ook temperamentvolle Groninger die driftig kon reageren en zich soms zeer scherp uitliet tegen politieke tegenstanders. Stond echter wel open voor argumenten van anderen. Had een sterk juridische inslag bij de benadering van vraagstukken. Werd in 1879 Tweede Kamerlid voor de antirevolutionairen en bleef dat tot 1921 (onderbroken door een kort ministerschap in het kabinet-Mackay i en enige jaren in de Eerste Kamer). Brak samen met Kuyper i met de Hervormde Kerk, maar keerde zich later af van de antirevolutionaire voorman. Van 1884 tot een conflict in 1896 hoogleraar aan de VU. Voor- en nadien rechter. Als vooraanstaand, invloedrijk staatsman was hij tot op hoge leeftijd één van de belangrijkste adviseurs van koningin Wilhelmina.

antirevolutionair, Vrij-AR, CHP, CHU, ARP
in de periode 1879-1921: lid Tweede Kamer, fractievoorzitter TK, lid Eerste Kamer, minister

1.

First names

Alexander Frederik

2.

Personal data

Place and date of birth
Groningen, 29 May 1837

Place and date of death
's-Gravenhage, 11 June 1924

3.

Party/Movement

Party/Parties
  • ARP (Anti-Revolutionaire Partij), until 31 January 1894
  • VAR (Vrij-Antirevolutionaire Partij), from 1897 until 16 April 1903
  • CHP (Christelijk-Historische Partij), from 16 April 1903 until 9 July 1908
  • CHU (Christelijk-Historische Unie), from 9 July 1908

4.

Main functions and occupations

  • raadsheer Gerechtshof te 's-Hertogenbosch, from 1 November 1872 until 1 March 1884
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, from 15 September 1879 until 11 October 1884 (voor het kiesdistrict Goes)
  • hoogleraar staatsrecht, Vrije Universiteit te Amsterdam, from 17 November 1883 until 24 February 1890
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, from 17 November 1884 until 18 May 1886 (voor het kiesdistrict Goes)
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, from 14 July 1886 until 17 August 1887 (voor het kiesdistrict Goes)
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, from 19 September 1887 until 27 March 1888 (voor het kiesdistrict Goes)
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, from 1 May 1888 until 19 February 1890 (voor het kiesdistrict Goes)
  • voorzitter antirevolutionaire Kamerclub, Tweede Kamer der Staten-Generaal, from September 1888 until 24 February 1890
  • minister van Binnenlandse Zaken, from 25 February 1890 until 21 August 1891
  • hoogleraar staatsrecht, Vrije Universiteit te Amsterdam, from September 1891 until 7 October 1896
  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, from 15 June 1892 until 1 February 1894 (voor Gelderland)
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, from 13 February 1894 until 20 March 1894 (voor het kiesdistrict Goes)
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, from 16 May 1894 until 8 February 1921 (1894-1918 voor het kiesdistrict Goes)
  • hoofdredacteur christelijk-historisch dagblad "De Nederlander", from 16 May 1894 until 1 October 1921
  • voorzitter (vrij-)antirevolutionaire Kamerclub, Tweede Kamer der Staten-Generaal, from 20 May 1894 until April 1903
  • voorzitter christelijk-historische Kamerclub, Tweede Kamer der Staten-Generaal, from April 1903 until 1 July 1908
  • fractievoorzitter CHU Tweede Kamer der Staten-Generaal, from 1 July 1908 until 8 February 1921

Formal job title
  • minister van staat, from 31 August 1909 until 11 June 1924

U ziet een selectie van de loopbaan. In de uitgebreide versie is de gehele loopbaan in te zien.

5.

Party political functions

In de uitgebreide versie is een overzicht van partijpolitieke functies opgenomen.

6.

Other positions

  • lid Staatscommissie inzake Kerkgenootschappen (Staatscommissie-Anema), from 16 April 1921 until 6 May 1922
  • lid Raad van Commissarissen Stoomvaartmaatschappij "Zeeland"

Derived functions (2/32)
  • lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), from November 1917 until April 1918
  • lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), from December 1918 until April 1920

U ziet een selectie van de nevenfuncties. In de uitgebreide versie is een overzicht van nevenfuncties in te zien.

7.

Education

In de uitgebreide versie is een overzicht van de opleiding(en) opgenomen.

8.

Activities

as Member of the Parliament (2/9)
  • Nam in 1917 het initiatief om de bepaling uit het Reglement van Orde te schrappen, dat bij Kamerontbinding alle aanhangige werkzaamheden moesten vervallen
  • Diende in januari 1918 een initiatiefwetsvoorstel in over gelijke salarissen voor onderwijzers in het bijzonder en openbaar onderwijs; dit voorstel werd in mei 1918 door de Tweede Kamer verworpen

Dissenting voting behaviour (0/8)

In de uitgebreide versie is een overzicht van opvallend stemgedrag opgenomen.


Policy-making activities as minister
  • In 1891 verwierp de Eerste Kamer met 32 tegen 14 stemmen het door hem verdedigde wetsvoorstel tot splitsing van de meervoudige kiesdistricten in de grote steden (de zgn. Stedenwet)

Legislative activities as minister
  • Bracht in 1890 een wet tot stand, waarin de hoge en gewichtige openbare ambten stonden vermeld die, naast het behoren tot de hoogstaangeslagenen, recht gaven op verkiesbaarheid voor de Eerste Kamer. Het wetsvoorstel was in 1889 ingediend door minister Mackay.

9.

Miscellaneous

algemeen (3/9)
  • Was vanaf 1917 het oudste lid in jaren en leidde in die hoedanigheid de eerste vergadering van de Tweede Kamer in juli en september 1917
  • Speelde een actieve rol bij de kabinetsformatie in 1918; fungeerde min of meer als co-formateur van Nolens. Zag zelf af van een formateurschap vanwege zijn hoge leeftijd.
  • In 1922 vroeg de koningin hem na de verkiezingen advies over de vraag of het zittende kabinet wel of niet de portefeuilles ter beschikking moest stellen. Hij adviseerde dat het dat wel moest doen om eventueel de vervanging van Ruijs door een protestantse minister-president mogelijk te maken.

Private life (3/9)
  • Zijn vader was ontvanger van 's Rijks directe belastingen en Statenlid in Groningen; zijn schoonvader was hoogleraar geneeskunde in Groningen
  • In het Academiegebouw van de Rijksuniversiteit Groningen staat een borstbeeld van hem (vanwege zijn curatorschap)
  • Prins Hendrik was aanwezig bij zijn begrafenis

Campaign trail (3/17)
  • Werd in 1909 in het district Groningen verslagen door H.L. Drucker (vdb)
  • Versloeg in 1913 J.G. Moojen (ul)
  • Werd in 1917 bij enkelvoudige kandidaatstelling gekozen

Non-acceptance of political functions (3/4)
  • lid Raad van State, 1902
  • Gouverneur-Generaal van Nederlands-Indië, 1903
  • kabinetsformateur, 1918 (geweigerd)

U ziet een selectie van wetenswaardigheden. In de uitgebreide versie is een overzicht van wetenswaardigheden opgenomen.

10.

Family

In de uitgebreide versie zijn, indien bekend, de familierelaties opgenomen.

11.

Extended version

In het digitale biografisch archief van PDC, partner van het Montesquieu Instituut, is een uitgebreide versie van deze pagina aanwezig met bijvoorbeeld partijpolitieke functies, maatschappelijke nevenfuncties, opleiding en wetenswaardigheden. Laat het ons weten als u daar belangstelling voor heeft.