Procedures Hof van Justitie van de Europese Unie - EU monitor

EU monitor
Wednesday, December 11, 2019
calendar
Source: Europa Nu.

Het Hof van Justitie i neemt een aantal verschillende soorten zaken in behandeling. De instellingen van de Europese Unie, de lidstaten en, in de meeste soorten zaken, bedrijven of individuen kunnen een zaak beginnen bij het Hof van Justitie als anderen zich zich niet houden aan de Europese regels, als Europese regelgeving of handelingen door een Europese instelling hen onterecht schaadt of wanneer lidstaten of de Europese Unie het nalaten om met regelgeving te komen wanneer zij dat wel hadden moeten doen. Nationale rechters kunnen in een procedure het Hof om advies vragen over de interpretatie van Europese regelgeving.

De te volgen procedure bij het Hof hangt af van het soort zaak. Voor de meeste soorten zaken wordt een min of meer gelijke procedure doorlopen.

Het Gerecht i en het Gerecht voor ambtenarenzaken i kennen eigen procedures, die wel sterk lijken op de procedures die het Hof gebruikt. Het soort zaken dat het Gerecht en het Gerecht voor ambtenarenzaken in behandeling nemen is veel beperkter dan bij het Hof.

1.

Afbakening bevoegdheden Hof van Justitie

In de regel kan het Hof van Justitie alleen zaken behandelen die betrekking hebben op handelingen van de Europese Unie. Het kan gaan om regelgeving die niet of niet juist wordt ingevoerd door lidstaten, regelgeving waarvan wordt aangevochten of de EU bevoegd was deze in stellen, besluiten van de EU die onterecht schade veroorzaakte voor derden, of om de vraag hoe Europese regelgeving geïnterpreteerd moet worden.

Uitzondering op deze regel zijn het gehele gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid, operaties van politie en justitie in het kader van de Europese samenwerking op politie en justitie en acties van de lidstaten om de openbare orde en veiligheid van het land te beschermen die raken aan Europese regelgeving. Het Hof is niet bevoegd om vragen en bezwaren op deze terreinen in behandeling te nemen.

In zeer specifieke gevallen is het Hof ook bevoegd zaken in behandeling te nemen die niet direct voortvloeien uit handelingen van de Europese Unie. Het gaat dan om verdragen en overeenkomsten tussen lidstaten die nauw verband houden met bevoegdheden die de Europese Unie zijn toebedeeld in de Europese verdragen i. Bij geschillen tussen lidstaten in dergelijke verdragen mag het Hof, indien de lidstaten daarmee instemmen, aan het Hof worden voorgelegd.

Een voorbeeld hiervan is het verdrag voor stabiliteit, coördinatie en governance in de EMU i dat door het merendeel van de lidstaten werd gesloten en regels opstelde waar landen die de euro als munt hebben zich aan moeten houden. Het is formeel geen onderdeel van het recht van de Europese Unie maar is onlosmakelijk verbonden met het economische en monetaire beleid van de EU en voorziet ook in een rol van de Europese instellingen.

2.

Verloop zaken in het kort

In het kort doorloopt iedere zaak de volgende stappen: de partij die een zaak aanspant stuurt een verzoekschrift naar het Hof van Justitie. De partij die wordt aangeklaagd stelt een verweer op. Op basis van de inbreng van beide partijen stelt de rechter-rapporteur een voorlopig rapport op en worden er rechters aan de zaak toegewezen. Dan volgt een zitting in de rechtzaal, waarna de rechters uitspraak doen. Bij belangrijke zaken stelt één van de advocaten-generaal i een onderzoek in en doet advies aan het Hof.

Tegen uitspraken van het Hof van Justitie kan niet in beroep worden gegaan.

Afwijkende procedures

Alleen wanneer nationale rechters het Hof om advies vragen over hoe Europese regelgeving moet worden uitgelegd geldt een heel andere procedure. In die gevallen dient een nationale rechter een verzoek in bij het Hof. De betrokken partijen en Europese instellingen mogen hun standpunt geven op de zaak, waarna het Hof een advies afgeeft.

Spoedprocedures bij het Hof zijn mogelijk. Partijen bij een zaak kunnen een verzoek indienen bij het Hof. Als de president van het Hof het verzoek inwilligt worden de procedures ingekort en volgt er na het schriftelijk deel al snel een zitting. Bij spoedaanvragen van nationale rechter kan in sommige gevallen het schriftelijke deel zelfs helemaal worden overgeslagen.

3.

Verschillende zaken en procedures Hof van Justitie

  • Beroep wegens niet-nakoming (inbreukprocedure)

    De inbreukprocedure (ook wel beroep wegens niet-nakoming genoemd) wordt gebruikt wanneer een lidstaat Europese wetgeving niet uitvoert. Door middel van de inbreukprocedure kunnen lidstaten verplicht worden Europese regelgeving alsnog goed en volledig toe te passen.

  • Beroep wegens nalaten

    Het beroep wegens nalaten is één van de soorten zaken die door het Hof van Justitie i worden behandeld; deze wordt gebruikt wanneer één van de instellingen van de Europese Unie i nalaat om actie te ondernemen terwijl dit volgens de Europese verdragen wel zou moeten.

  • Beroep tot nietigverklaring

    Het beroep tot nietigverklaring is één van de soorten zaken die door het Hof van Justitie i worden behandeld; het wordt gebruikt om besluiten van één van de instellingen van de Europese Unie i aan te vechten met het argument dat het besluit niet genomen had mogen worden. Een besluit is mogelijk onwettig als de instelling niet bevoegd was om een dergelijk besluit te nemen of als er sprake is van schending van Europees recht, misbruik van bevoegdheden of als er wezenlijke vormfouten zijn gemaakt bij het nemen van het besluit.

  • Prejudiciële beslissing

    De prejudiciële vraag wordt gebruikt door nationale rechters om het Hof van Justitie i te vragen hoe Europese regelgeving moet worden uitgelegd. Het Hof kan ook gevraagd worden om de geldigheid van een handeling van één van de Europese instellingen te beoordelen.

4.

Meer informatie