Verkiezingsuitslag

Source: Parlement.com.

Het tellen van de stemmen na een verkiezing is geen sinecure. In Nederland moet er met een papieren biljet en rood potlood worden gestemd. Dit betekent dat alle stemmen met de hand moeten worden geteld. Het tellen van de stemmen is een openbare aangelegenheid en begint direct na het sluiten van de stembus.

1.

Tellen van de stemmen

Meteen nadat de stemming is beëindigd, worden de stembussen geopend en begint het stembureau met het tellen. Daarnaast worden staten opgemaakt van de aantallen kiezers die zich hebben gemeld, van de hoeveel uitgereikte biljetten en van het aantal niet gebruikte stembiljetten.

Het tellen van de stemmen is openbaar, dus een ieder is welkom om de telling bij te wonen, mits de orde van het stembureau niet verstoord wordt. Als iemand meent dat er iets niet juist verloopt bij het tellen van de stemmen, kan dat kenbaar worden gemaakt aan de voorzitter van het stembureau. De stembureauvoorzitter probeert dat dan te verhelpen en maakt aantekening van het bezwaar op het proces-verbaal.

Nadat de stembiljetten zijn geteld, worden de stemmen vergeleken met het aantal kiezers dat aan de stemming heeft deelgenomen. Vervolgens wordt vastgesteld hoeveel stemmen op iedere kandidaat zijn uitgebracht en hoeveel stemmen er op een lijst zijn uitgebracht. De voorzitter van het stembureau maakt vervolgens de uitslagen bekend. Daarna wordt een proces-verbaal opgemaakt van de stemming.

Alle stembiljetten worden samen met de ingeleverde oproepingskaarten, kiezerspassen en volmachtbewijzen in een verzegeld pak gedaan.

De processen-verbaal worden overgedragen aan de burgemeester i, die vaststelt hoeveel stemmen er in de gemeente zijn uitgebracht op de verschillende lijsten en kandidaten. Deze gegevens worden weer overgebracht naar het hoofdstembureau. Als de uitslag van de stemmingen onherroepelijk vaststaat, worden op verzoek van de burgemeester de verzegelde pakken met stembiljetten en dergelijke, vernietigd.

2.

Vaststellen van de uitslag

Op de tweede dag na de stemmingen komt het hoofdstembureau van iedere kieskring (in totaal zijn er twintig kieskringen) bijeen in een openbare zitting. Daar wordt het aantal stemmen vastgesteld dat op iedere kandidaat is uitgebracht en het totaal aantal stemmen dat op iedere lijst is uitgebracht. Het proces-verbaal van deze vaststelling wordt overgebracht naar het centraal stembureau. De definitieve vaststelling van de uitslag vindt plaats door het centraal stembureau.

3.

Bekendmaking van de uitslag

De bekendmaking van de verkiezingsuitslag is de taak van de voorzitter van het centrale stembureau (de Kiesraad). Het geschiedt in een openbare zitting. De uitslag van de Tweede Kamerverkiezing i moet worden gepubliceerd in de Staatscourant. Voor raads- en Statenverkiezingen worden de processen-verbaal ter inzage gelegd op griffie en secretarie.

Indien er vermoedens bestaan dat er tijdens het tellen van de stemmen dusdanige fouten zijn begaan dat dit van invloed is op de zetelverdeling, dan kan er door het centraal stembureau worden besloten tot hertelling van de stemmen.

 

Meer over