J.W. Bergansius

foto J.W. Bergansius
bron: Het Leven/Spaarnestad/HGvN
Source: Parlement.com.

Katholieke officier die tweemaal minister van Oorlog (in de kabinetten-Mackay i en -Kuyper) was. Doorliep diverse functies bij de artillerie, onder meer als commandant van de Stelling van Amsterdam en van de vestingartillerie. Zag in 1891 zijn poging mislukken om de plaatsvervanging bij de militie af te schaffen, vooral door verzet van zijn geloofsgenoten. Krachtig, ijverig en deskundige bewindsman. Stond in hoog aanzien bij koningin Wilhelmina, die hem op persoonlijk gezag de titel minister van staat verleende uit waardering voor zijn optreden bij de Spoorwegstaking van 1903. Besloot zijn loopbaan als lid van de Raad van State.

Rooms-Katholieken
in de periode 1888-1908: minister, lid Raad van State

1.

First names

Johannes Willem

2.

Personal data

Place and date of birth
Delft, 14 August 1836

Place and date of death
's-Gravenhage, 22 July 1913

3.

Party/Movement

Party/Movement
R.K. (Rooms-Katholieken)

4.

Main functions and occupations

  • minister van Oorlog, from 21 April 1888 until 21 August 1891
  • minister van Oorlog, from 1 August 1901 until 16 August 1905
  • tijdelijk minister van Koloniën, from 15 February 1902 until 30 April 1902 (vanwege ziekte van minister Van Asch van Wijck)
  • minister van Koloniën ad interim, from 10 September 1902 until 25 September 1902 (na het overlijden van minister Van Asch van Wijck)
  • minister van Marine ad interim, from 12 December 1902 until 16 March 1903 (na het overlijden van minister Kruys)
  • lid Raad van State, from 1 September 1905 until 1 July 1908 (benoemd bij K.B. van 28 augustus 1905; eervol ontslag op verzoek bij K.B. van 20 juni 1908)

Formal job title
  • minister van staat, from 20 March 1903 until 22 July 1913

Military rank (officer) (2/8)
  • generaal-majoor der artillerie, from 1 May 1890 until February 1896
  • luitenant-generaal der artillerie, from February 1896 until 1 August 1901

U ziet een selectie van de loopbaan. In de uitgebreide versie is de gehele loopbaan in te zien.

5.

Other positions

  • adjudant in buitengewone dienst koningin Wilhelmina, from 31 August 1898
  • voorzitter Vereeniging ter Beoefening der Krijgswetenschap, from 1899 until 1901

Derived functions
  • ondervoorzitter van de ministerraad (kabinet-Kuyper), from 1 August 1901 until 16 August 1905
  • lid afdeling Oorlog (Raad van State)

U ziet een selectie van de nevenfuncties. In de uitgebreide versie is een overzicht van nevenfuncties in te zien.

6.

Education

In de uitgebreide versie is een overzicht van de opleiding(en) opgenomen.

7.

Activities

Policy-making activities as minister (2/3)
  • Diende in 1890 samen met de ministers De Savornin Lohman en Dyserinck een ontwerp-Wet tot regeling van de krijgsdienst in. In het wetsvoorstel was de persoonlijke dienstplicht als uitgangspunt genomen. Het voorstel behelsde verder de instelling van een legermacht van 116.000 man, met daarnaast een Landweer, en een jaarlijks contigent van 15.000 dienstplichtigen. Het wetsvoorstel werd - na schorsing van de behandeling in de Tweede Kamer - in 1891 door zijn opvolger ingetrokken.
  • Was tijdens het kabinet-Kuyper verantwoordelijk voor de invoering van snelvuurgeschut bij het leger en voor de invoering van de in 1901 tot stand gekomen Militiewet

Legislative activities as minister (2/3)
  • Bracht in 1902 de Pensioen- en bevorderingswetten voor militairen tot stand
  • Bracht in 1903 een nieuw Wetboek voor Militair Strafrecht en de Wet op de krijgstucht tot stand. Door deze wetten werden vele verouderde bepalingen (uit de Criminele Wetboeken voor het Krijgsvolk te Water en te Lande) vervangen en werd de rechtstoestand van de militairen (met name van niet-officieren) verbeterd. Er was voortaan één regeling voor het militair strafrecht voor land- en zeemacht. De doodstraf bleef gehandhaafd. Als de rechter meende dat veiligheidsgronden daarom vroegen, konden misdrijven waarop levenslang stond, worden omgezet in de doodstraf. Het Wetboek kende naast hoofdstraffen en militaire detentie tevens bijkomende straffen, zoals ontslag uit militaire dienst. Er werd onderscheid gemaakt tussen misdrijven tegen de veiligheid van de staat, tegen de ondergeschiktheid en op schending van verschillende dienstplichten. Krijgstuchtelijke straffen waren onder meer verlaging in rang, plaatsing in een tuchtklasse en een verbod om buiten dienst wapenen te dragen. De Wet op de krijgstucht kende een regeling voor beroep. Het Wetboek van Militair Strafrecht trad pas 1 januari 1923 in werking.

U ziet een selectie van activiteiten. In de uitgebreide versie is het gehele overzicht van activiteiten in te zien.

8.

Miscellaneous

algemeen
  • Hij was in tegenstelling tot de meeste van zijn geloofsgenoten voorstander van persoonlijke dienstplicht

Private life (3/5)
  • In 1866 ontving hij een tevredenheidsbetuiging van de minister voor een opstel over schietkatoen
  • Nam in juni 1908 vanwege zijn gezondheid ontslag als staatsraad
  • De laatste zes jaar van zijn leven bracht hij teruggetrokken door, grotendeels verlamd en sprakeloos door beroerte. Koningin Wilhelmina vergat hem niet en liet zich regelmatig, soms met Juliaantje, langs zijn huis rijden om hem wuivend een koninklijke groet te brengen, hetgeen een uitzonderlijke conciliatie moet zijn geweest voor de geteisterde staatsman.

Campaign trail
  • Werd in 1897 bij de Tweede Kamerverkiezingen in het district Utrecht II na herstemming verslagen door J.N. Bastert (cons.-lib.). Derde kandidaat was oud-minister A.L.W. Seyffardt (lib.).
  • Versloeg in 1901 in het district Elst P. Rink (l.u.)

Non-acceptance of political functions
  • lid Tweede Kamer, July 1901 (niet aangenomen in verband met zijn benoeming tot minister)

U ziet een selectie van wetenswaardigheden. In de uitgebreide versie is een overzicht van wetenswaardigheden opgenomen.

9.

Family

In de uitgebreide versie zijn, indien bekend, de familierelaties opgenomen.

10.

Extended version

In het digitale biografisch archief van PDC, partner van het Montesquieu Instituut, is een uitgebreide versie van deze pagina aanwezig met bijvoorbeeld partijpolitieke functies, maatschappelijke nevenfuncties, opleiding en wetenswaardigheden. Laat het ons weten als u daar belangstelling voor heeft.