Dr. A. (Arie) Pais

foto Dr. A. (Arie) Pais
bron: Fotoarchief Eerste Kamer
Source: Parlement.com.

Econoom en VVD-politicus, die in 1977 in het kabinet-Van Agt I i de eerste naoorlogse liberale minister van Onderwijs was. Volgde in dat jaar de sociaaldemocraat Van Kemenade i op en wijzigde diens plannen met betrekking tot de herstructurering van het wetenschappelijk onderwijs en de Middenschool. Bracht in 1981 de Wet tweefasenstructuur wetenschappelijk onderwijs en de Wet op het basisonderwijs tot stand. Was voor hij minister werd hoogleraar en gemeenteraadslid in Amsterdam. Na zijn ministerschap een klein jaar Eerste Kamerlid en vervolgens vicepresident van de Europese Investeringsbank. Vegetariër en actief in de dierenbescherming. Rekenwonder, die bekendstond als een tamelijk gesloten einzelgänger, zeer intelligent en doelgericht, maar ook gevoelig en geestig. Echtgenoot van Eegje Schoo i.

VVD
in de periode 1977-1982: lid Eerste Kamer, minister

1.

First name

Aäron (Arie)

2.

Personal data

Place and date of birth
's-Gravenhage, 16 April 1930

3.

Party/Movement

Party/Parties
  • PvdA (Partij van de Arbeid), from 1948 until December 1961
  • VVD (Volkspartij voor Vrijheid en Democratie), from 16 April 1962

4.

Main functions and occupations

  • lid Provinciale Staten van Noord-Holland, from 3 June 1970 until 5 June 1974
  • hoogleraar staatshuishoudkunde, Universiteit van Amsterdam, from 1 April 1974 until 19 December 1977
  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, from 20 September 1977 until 19 December 1977
  • minister van Onderwijs en Wetenschappen, from 19 December 1977 until 11 September 1981
  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, from 25 August 1981 until 16 June 1982
  • vicepresident EIB (Europese Investeringsbank) te Luxemburg, from 14 June 1982 until 6 June 1988

U ziet een selectie van de loopbaan. In de uitgebreide versie is de gehele loopbaan in te zien.

5.

Party political functions

In de uitgebreide versie is een overzicht van partijpolitieke functies opgenomen.

6.

Other positions

Previous (2/13)
  • lid Raad van Commissarissen "Tennet"
  • voorzitter JPP Japan Prizewinners Program

U ziet een selectie van de nevenfuncties. In de uitgebreide versie is een overzicht van nevenfuncties in te zien.


Derived functions (2/3)
  • plaatsvervangend voorzitter vaste commissie voor Financiën (Eerste Kamer der Staten-Generaal), from 5 October 1977 until 19 December 1977
  • plaatsvervangend voorzitter vaste commissie voor Financiën (Eerste Kamer der Staten-Generaal), from 23 June 1981 until 16 June 1982

U ziet een selectie van de nevenfuncties. In de uitgebreide versie is een overzicht van nevenfuncties in te zien.

7.

Education

In de uitgebreide versie is een overzicht van de opleiding(en) opgenomen.

8.

Activities

as Member of the Parliament
  • Was woordvoerder financiën, wetenschappelijk onderwijs en verkeer en waterstaat van de VVD-Eerste Kamerfractie

Policy-making activities as minister (2/14)
  • Diende in 1981 een ontwerp-Wet op het hoger beroepsonderwijs in, waardoor onder meer aan dit type onderwijs een versterkte status zou worden gegeven. De wet werd in 1985 door minister Deetman in het Staatsblad gebracht. (16.803)
  • Zette zich als minister in voor het beperken van dierproeven in het onderwijs tot de strikt noodzakelijke

Legislative activities as minister (2/8)
  • Bracht in 1981 samen met staatssecretaris Hermes de Wet op het basisonderwijs (Stb. 468) tot stand, waardoor kleuter- en lager onderwijs worden samengevoegd. De duur van het basisonderwijs wordt acht jaar (van (ongeveer) het vierde tot en met het twaalfde jaar). De nieuwe wet moet meer mogelijkheden bieden voor individualisering van het onderwijs en voor verbreding van de ontwikkelingsmogelijkheden van kinderen. Het eigendom van bijzondere scholen gaat over van de gemeenten naar de schoolbesturen. Het wetsvoorstel was in maart 1977 ingediend door zijn voorganger Van Kemenade, nadat in 1970 staatssecretaris Grosheide in het kabinet-De Jong al een eerste aanzet had gegeven tot deze wetgeving. (14.428)
  • Bracht in 1981 de wet Machtiging tot oprichting van de Stichting Opbouw Open Universiteit (Stb. 336) tot stand. De op te richten Open Universiteit moet zorgen voor uitbreiding van het aanbod aan flexibel en gevarieerd hoger onderwijs voor velen. (16.628)

U ziet een selectie van activiteiten. In de uitgebreide versie is het gehele overzicht van activiteiten in te zien.

9.

Miscellaneous

algemeen
  • Leverde in het kabinet regelmatig strijd met minister Andriessen van Financiën over het onderwijsbudget
  • Zijn oud-collega Van Aardenne vermeldde in een boek over Hans Wiegel (J. Hoedeman, "Hans Wiegel en het spel om de macht") dat Pais, hoewel hij mede-auteur zou zijn geweest van de notitie 'Puinruimen en Opbouwen', zich in de ministerraad steeds keerde tegen bezuinigingen op Onderwijs en Wetenschappen. Hij had echter geen aandeel gehad in het rapport 'Puinruimen', maar was medeauteur van een rapport ('Gunstiger perspectieven in plaats van sombere prognoses') van een werkgroep uit de Telders-stichting over het financiële beleid van de overheid in relatie tot economische groei.

Private life (3/5)
  • Bewust joods; zijn ouders waren nogal religieus. Hield volgens joods gebruik bij zijn beëdiging tot Eerste Kamerlid zijn hoed op.
  • Hij promoveerde bij prof. P. de Wolff, coreferent was Wim Duisenberg
  • Zijn vader was referendaris later directeur bij de PTT in Eindhoven en adjunct-directeur van het postdistrict Amsterdam. Hij werd 101 jaar.

Anecdotes and citations
  • Toen tijdens een ministerraadsvergadering minister Andriessen het steeds over de econoom 'Kiens' (Keynes) had, corrigeerde Pais hem met de woorden: het is Keynes ('keens'), dat rijmt op 'brains'.

Campaign trail
  • Was bij de Tweede Kamerverkiezingen in 1971 21ste op de VVD-kandidatenlijst en werd niet gekozen (de VVD haalde 16 zetels)
  • Werd in 1977 tot Eerste Kamerlid gekozen door Groep II: Gelderland, Overijssel, Groningen en Drenthe
  • Werd in 1981 gekozen door Groep III: Noord-Holland en Friesland

U ziet een selectie van wetenswaardigheden. In de uitgebreide versie is een overzicht van wetenswaardigheden opgenomen.

10.

Family

In de uitgebreide versie zijn, indien bekend, de familierelaties opgenomen.

11.

Extended version

In het digitale biografisch archief van PDC, partner van het Montesquieu Instituut, is een uitgebreide versie van deze pagina aanwezig met bijvoorbeeld partijpolitieke functies, maatschappelijke nevenfuncties, opleiding en wetenswaardigheden. Laat het ons weten als u daar belangstelling voor heeft.