A.W.F. Idenburg - EU monitor

EU monitor
Tuesday, July 7, 2020
calendar

A.W.F. Idenburg

foto A.W.F. Idenburg vergrootglas
bron: Het Leven/Spaarnestad/HGvN
Source: Parlement.com.

Vooraanstaand ARP-politicus in de eerste helft van de twintigste eeuw en belangrijk ideoloog van de ethische politiek in Nederlands-Indië. Had in Indië een militaire loopbaan doorlopen en werd in 1901 Tweede Kamerlid. In 1902 volgde al een benoeming tot minister van Koloniën, een functie die hij driemaal zou bekleden. Verder was hij Gouverneur van Suriname, Gouverneur-Generaal van Nederlands-Indië i, Eerste Kamerlid en staatsraad. Père noble van de ARP, die geliefd was bij zijn achterban vanwege zijn vroomheid. Gematigde en samenbindende figuur, die bemiddelde bij diverse conflicten, onder meer tussen Kuyper i en Heemskerk i. Onderhield vriendschappelijke contacten met Kuyper en werd door deze als zijn opvolger gezien. Hield dat zelf echter af, onder andere vanwege zijn gezondheid. Werd bovendien enigszins gekweld door twijfel aan eigen capaciteiten. Adviseur van de koningin.

ARP
in de periode 1901-1935: lid Tweede Kamer, lid Eerste Kamer, minister, lid Raad van State, Gouverneur-Generaal van Nederlands-Indië, Gouverneur van Suriname

1.

First names

Alexander Willem Frederik

2.

Personal data

Place and date of birth
Rotterdam, 23 July 1861

Place and date of death
's-Gravenhage, 28 February 1935

3.

Party/Movement

Party/Parties
ARP (Anti-Revolutionaire Partij)

4.

Main functions and occupations

  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, from 17 September 1901 until 25 September 1902 (voor het kiesdistrict Gouda)
  • minister van Koloniën, from 25 September 1902 until 16 August 1905
  • Gouverneur van Suriname, from 18 November 1905 until 28 February 1908 (benoemd bij K.B. van 14 september 1905)
  • minister van Koloniën, from 18 May 1908 until 16 August 1909
  • Gouverneur-Generaal van Nederlands-Indië, from 18 December 1909 until 21 March 1916 (benoemd bij K.B. van 21 augustus 1909)
  • minister van Koloniën, from 9 September 1918 until 13 November 1919
  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, from 7 October 1920 until 19 December 1924 (1920-1923 voor Zuid-Holland)
  • lid politieke hoofdredactie "De Standaard", antirevolutionair dagblad voor Nederland, from 10 November 1920 until 1 April 1922
  • fractievoorzitter ARP Eerste Kamer der Staten-Generaal, from 10 January 1922 until 19 December 1924
  • lid Raad van State, from 17 February 1925 until 28 February 1935 (benoemd bij K.B. van 17 december 1924)

Formal job title
  • minister van staat, from 22 August 1923 until 28 February 1935

Military rank (officer) (2/3)
  • eerste luitenant der genie, Oost-Indisch Leger, from 1883 until 1892
  • kapitein der genie, Oost-Indisch Leger, from 1892 until 1896

U ziet een selectie van de loopbaan. In de uitgebreide versie is de gehele loopbaan in te zien.

5.

Party political functions

In de uitgebreide versie is een overzicht van partijpolitieke functies opgenomen.

6.

Other positions

  • deputaat voor de geestelijke arbeid onder de verstrooide gereformeerden in Nederlands-Indië
  • lid Comité tot herdenking van de afscheiding van 1834, Gereformeerde Kerken, from August 1933 until 1934

Derived functions (2/7)
  • lid afdeling Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen (Raad van State)
  • lid afdeling Koloniën (Raad van State)

U ziet een selectie van de nevenfuncties. In de uitgebreide versie is een overzicht van nevenfuncties in te zien.

7.

Education

In de uitgebreide versie is een overzicht van de opleiding(en) opgenomen.

8.

Activities

as Member of the Parliament
  • Was in de periode 1901-1902 koloniaal woordvoerder van de ARP in de Tweede Kamer
  • Sprak als Eerste Kamerlid over uiteenlopende onderwerpen (Suriname, binnenlands bestuur, kiesrecht, defensie, financiën, handel)

Policy-making activities as minister
  • Benoemde in 1904 J.B. van Heutsz tot Gouverneur-Generaal van Nederlands-Indië
  • Steunde als minister en Gouverneur door de zending opgezette projecten, zoals ziekenhuis- en scholenbouw

Legislative activities as minister
  • Bracht in 1903 de Decentralisatiewet (voor Nederlands-Indië) tot stand, die de mogelijkheid voor een zekere autonomie in Nederlands-Indië opende en voor zelfbestuur van gewesten en delen van gewesten. Op grond van deze wet werden gemeenten gevormd en werden voor de vijftien gewesten op Java en Madura gewestelijke raden ingesteld.
  • Bracht in 1903 een wijziging van de Indische Comptabiliteitswet tot stand, waarbij de bepaling over de bijdrage van Nederlands-Indië aan het moederland werd geschrapt. Hiermee werd het einde van de 'batig slot'-politiek vastgelegd. Tevens kreeg Nederlands-Indië financiële steun in de vorm van een renteloos voorschot van f 30 miljoen (verdeeld over vijf of zes jaren). In de begroting van 1905 werd dit omgezet in een schenking van f 40 miljoen.

9.

Miscellaneous

algemeen (3/8)
  • Nam in 1919 ontslag als minister vanwege zijn gezondheid
  • Werd tijdens de kabinetscrisis van 1925/1926 als minister van staat enkele malen geraadpleegd door de koningin. Adviseerde haar Cort van der Linden of De Geer tot formateur te benoemen.
  • Stond in hoog aanzien bij de koningin

Private life
  • Zijn broer was predikant
  • Een dochter van hem was gehuwd met een zoon van G.A.A. Middelberg, Tweede Kamerlid. Deze schoonzoon, ir. L.R. Middelberg, was burgemeester van Zoetermeer (1931-1938) en van Ede (1938-1941).
  • Zijn vader was officier van gezondheid eerste klasse bij de Koninklijke Marine en geneesheer te Utrecht

Campaign trail (3/4)
  • Werd in 1901 in het district Schiedam na herstemming verslagen door O.J.H. graaf van Limburg Stirum (vrije a.r.) en in Utrecht I na herstemming door jhr. A.P.C. van Karnebeek (cons.lib.).
  • Versloeg in juli 1901 bij naverkiezingen in het district Gouda H.Ph. de Kanter (ul). De verkiezingen waren nodig, omdat Th. Heemskerk opteerde voor het district Amsterdam VII.
  • Werd in 1923 tot Eerste Kamerlid gekozen door Groep IV: Zuid-Holland

Non-acceptance of political functions
  • vicepresident Raad van Nederlands-Indië, 1905 (koos voor Gouverneurschap van Suriname)
  • kabinetsformateur, 1918 (geweigerd vanwege gezondheid en onervarenheid op binnenlands bestuur)
  • lid Tweede Kamer, September 1918 (benoeming niet aangenomen vanwege benoeming tot minister)

U ziet een selectie van wetenswaardigheden. In de uitgebreide versie is een overzicht van wetenswaardigheden opgenomen.

10.

Family

In de uitgebreide versie zijn, indien bekend, de familierelaties opgenomen.

11.

Extended version

In het digitale biografisch archief van PDC, partner van het Montesquieu Instituut, is een uitgebreide versie van deze pagina aanwezig met bijvoorbeeld partijpolitieke functies, maatschappelijke nevenfuncties, opleiding en wetenswaardigheden. Laat het ons weten als u daar belangstelling voor heeft.