Mr.dr. D. (Dirk) Fock

foto Mr.dr. D. (Dirk) Fock
bron: RKD
Source: Parlement.com.

Vooraanstaande liberale staatsman uit de eerste helft van de twintigste eeuw. Was advocaat en provinciebestuurder en kwam in 1901 voor een Rotterdams district in de Tweede Kamer. Had grote belangstelling voor koloniale vraagstukken en werd in het kabinet-De Meester i minister van Koloniën. Keerde in 1913 terug in de Kamer na Gouverneur van Suriname te zijn geweest. In 1917 volgde hij Goeman Borgesius i op als Kamervoorzitter. Dat ambt bekleedde hij met veel gezag en met strakke hand wist hij de vaak lastige communistische en links-socialistische afgevaardigden in de hand te houden. In 1921 Landvoogd van Nederlands-Indië en in dat ambt conservatief en vrij kleurloos. Bleef tot op hoge leeftijd politiek actief als partijvoorzitter en lid van de Eerste Kamer. Bekritiseerde toen zijn opvolger als Gouverneur-Generaal i, De Graeff i.

Vrijheidsbond, Liberale Unie
in de periode 1901-1935: lid Tweede Kamer, voorzitter Tweede Kamer, lid Eerste Kamer, fractievoorzitter EK, minister, Gouverneur-Generaal van Nederlands-Indië, Gouverneur van Suriname

1.

First name

Dirk (Dirk)

2.

Personal data

Place and date of birth
Wijk bij Duurstede, 19 June 1858

Place and date of death
's-Gravenhage, 17 October 1941

3.

Party/Movement

Party/Parties
  • Liberale Unie, until April 1921
  • Liberale Staatspartij "De Vrijheidsbond", from April 1921

National political party
Vooruitstrevend-Liberale Kamerclub, from 2 December 1902 until June 1905

4.

Main functions and occupations

  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, from 17 September 1901 until 17 August 1905 (voor het kiesdistrict Rotterdam I)
  • lid Gedeputeerde Staten van Zuid-Holland, from 17 February 1905 until 17 August 1905
  • minister van Koloniën, from 17 August 1905 until 12 February 1908
  • Gouverneur van Suriname, from 10 August 1908 until 1 July 1911 (benoemd bij K.B. van 11 mei 1908)
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, from 16 September 1913 until 14 October 1920 (in 1913-1918 voor het kiesdistrict Haarlem)
  • voorzitter Tweede Kamer der Staten-Generaal, from 25 January 1917 until 8 October 1920
  • Gouverneur-Generaal van Nederlands-Indië, from 24 March 1921 until 6 September 1926 (benoemd bij K.B. van 28 september 1920)
  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, from 17 September 1929 until 17 September 1935
  • fractievoorzitter 'Vrijheidsbond', Eerste Kamer der Staten-Generaal, from 20 September 1932 until 17 September 1935

Formal job title
  • minister van staat, from 24 August 1928 until 17 October 1941

U ziet een selectie van de loopbaan. In de uitgebreide versie is de gehele loopbaan in te zien.

5.

Party political functions

In de uitgebreide versie is een overzicht van partijpolitieke functies opgenomen.

6.

Other positions

  • lid curatorium "Het Nederlandsch Lyceum" te 's-Gravenhage, from 1927 until 1941
  • voorzitter Raad van Toezicht Vereeniging voor Luchtbescherming, from January 1937

Derived functions (2/13)
  • lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), from 19 September 1933 until 28 June 1934
  • lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), from 20 December 1934 until 19 March 1935

Honorary positions
  • erelid Indisch Genootschap, around 1926
  • erevoorzitter Nederlandse Vereeniging voor den Volkszang, afdeling 's-Gravenhage

U ziet een selectie van de nevenfuncties. In de uitgebreide versie is een overzicht van nevenfuncties in te zien.

7.

Education

In de uitgebreide versie is een overzicht van de opleiding(en) opgenomen.

8.

Activities

as Member of the Parliament
  • Sprak als Tweede Kamerlid hoofdzakelijk over koloniale aangelegenheden
  • Voerde in de Eerste Kamer regelmatig het woord over koloniale zaken en over onderwerpen op economisch gebied

Policy-making activities as minister
  • Benoemde kort na zijn aantreden als minister zijn voorganger Idenburg tot Gouverneur van Suriname
  • Bevorderde als minister het onderwijs in Nederlands-Indië

Legislative activities as minister
  • Bracht in 1906 een wet tot stand tot wijziging van het Regerings-Reglement voor Nederlands-Indië betreffende de rechtspraak in Nederlands-Indië. Algemene verordeningen (ordonanties) over het privaat-, straf- en procesrecht moeten voor alle bevolkingsgroepen van Indië het in Nederland geldende recht volgen. Afwijking hiervan (en derhalve handhaving van de adat) voor inlandse groepen is echter toegestaan.

9.

Miscellaneous

algemeen
  • In 1912 ontging hem in het district Hoorn een liberale kandidatuur voor de Tweede Kamer toen hij het aflegde tegen W. de Jong
  • Verliet in april 1919 de voorzittersstoel om deel te kunnen nemen aan een debat over de Indische begroting. Hij had namelijk kritiek op het beleid van Gouverneur-Generaal Van Limburg Stirum, die de pas opgerichte Volksraad grotere invloed op het bestuur wilde geven en ook verdere bestuurshervormingen voorstond.
  • Trad als Gouverneur-Generaal krachtig op tegen de nationalisten en bracht de financiën van Nederlands-Indië op orde

Campaign trail (3/5)
  • Versloeg in 1913 jhr. D.E. van Lennep (chu) na herstemming
  • Versloeg in 1917 M.C. van Wijhe (sdp) en Z. Kamerling (comité anti-grondwetsherziening)
  • Werd in 1929 tot Eerste Kamerlid gekozen door Groep I: Noord-Brabant, Zeeland, Utrecht en Limburg

Non-acceptance of political functions
  • lid Tweede Kamer, 1905 (niet aangenomen in verband met zijn benoeming tot minister)

U ziet een selectie van wetenswaardigheden. In de uitgebreide versie is een overzicht van wetenswaardigheden opgenomen.

10.

Family

In de uitgebreide versie zijn, indien bekend, de familierelaties opgenomen.

11.

Extended version

In het digitale biografisch archief van PDC, partner van het Montesquieu Instituut, is een uitgebreide versie van deze pagina aanwezig met bijvoorbeeld partijpolitieke functies, maatschappelijke nevenfuncties, opleiding en wetenswaardigheden. Laat het ons weten als u daar belangstelling voor heeft.