Mr. P.Ph. (Pieter) van Bosse

foto Mr. P.Ph. (Pieter) van Bosse
bron: privécollecte D.J. van Eck
Source: Parlement.com.

Vooraanstaande liberaal die tussen 1848 en 1871 in acht kabinetten minister was, waarvan zes keer van Financiën. Wisselde dat af met het Tweede Kamerlidmaatschap. Oorspronkelijk fabrikant en advocaat. Combineerde in 1848 de ambten van staatsraad en tijdelijke minister. Liberaliseerde als minister onder Thorbecke i (1849-1853) de handel en scheepvaart. Was echter geen volbloed Thorbeckiaan i en trad tussen 1858 en 1866 toe tot enkele gemengde kabinetten. Leidde in 1868 zelf een kabinet i en werd daarna in Thorbecke's derde kabinet minister van Koloniën. Die post had hij ook in het kabinet-Kappeyne van de Coppello i. Was toen al op vrij hoge leeftijd (68 jaar) en overleed anderhalf jaar later. Praktische, nuchtere en bekwame minister.

'pragmatisch' liberaal, liberaal
in de periode 1848-1879: lid Tweede Kamer, minister

1.

First names

Pieter Philip (Pieter)

2.

Personal data

Place and date of birth
Amsterdam, 16 December 1809

Place and date of death
's-Gravenhage, 21 February 1879

3.

Party/Movement

Party/Movement
liberaal

4.

Main functions and occupations

  • tijdelijk minister van Financiën, from 3 June 1848 until 21 November 1848
  • minister van Financiën, from 21 November 1848 until 19 April 1853
  • (voorlopig) minister voor de Zaken van de Hervormde en andere Erediensten, behalve die der Rooms-Katholieke, from 15 July 1852 until 19 April 1853
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, from 14 June 1853 until 12 March 1858 (voor het kiesdistrict Rotterdam)
  • lid gemeenteraad van 's-Gravenhage, from 1 September 1857 until 29 June 1858
  • minister van Financiën, from 12 March 1858 until 22 February 1860
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, from 30 April 1860 until 10 February 1866 (voor het kiesdistrict Zutphen)
  • minister van Financiën, from 10 February 1866 until 1 June 1866
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, from 25 February 1868 until 3 June 1868 (voor het kiesdistrict Dordrecht)
  • minister van Financiën, from 3 June 1868 until 4 January 1871
  • minister voor de Zaken van de Hervormde en andere Erediensten, behalve die der Rooms-Katholieke, from 4 June 1868 until 1 September 1868 (ministerie opgeheven bij K.B. van 29 juli 1868)
  • minister van Koloniën, from 4 January 1871 until 6 July 1872
  • minister van Binnenlandse Zaken ad interim, from 4 June 1872 until 6 July 1872 (verving Thorbecke op 4 juni vanwege diens ziekte en na zijn overlijden)
  • ambteloos, from 6 July 1872 until 3 November 1877
  • minister van Koloniën, from 3 November 1877 until 21 February 1879

Formal job title
  • minister van staat, from 6 July 1872 until 21 February 1879

U ziet een selectie van de loopbaan. In de uitgebreide versie is de gehele loopbaan in te zien.

5.

Other positions

president Commissie van Toezicht Koninklijke Muziekschool te 's-Gravenhage, from 14 March 1865 (nog in 1873)

Derived functions (2/12)
  • tijdelijk voorzitter van de ministerraad, from 19 May 1866 until 3 June 1866
  • tijdelijk voorzitter van de ministerraad, from 5 June 1872 until 5 July 1872 (na het overlijden van Thorbecke)

U ziet een selectie van de nevenfuncties. In de uitgebreide versie is een overzicht van nevenfuncties in te zien.

6.

Education

In de uitgebreide versie is een overzicht van de opleiding(en) opgenomen.

7.

Activities

as Member of the Parliament (2/5)
  • Stemde in 1862 tegen het wetsvoorstel tot afschaffing van de slavernij in Suriname
  • Stemde op 23 maart 1868 vóór de motie-Blussé van Oud-Alblas, die uitsprak dat de Kamerontbinding van 1867 niet in het landsbelang was geweest

In de uitgebreide versie is een overzicht van opvallend stemgedrag opgenomen.


Policy-making activities as minister (2/7)
  • Diende in 1870 een wetsvoorstel in tot invoering van een inkomstenbelasting en tot opheffing van de patentbelasting; dit voorstel werd in 1871 door zijn opvolger ingetrokken
  • Benoemde in 1871 J. Loudon tot Gouverneur-Generaal van Nederlands-Indië

Legislative activities as minister (2/8)
  • Bracht in 1869 de wet tot afschaffing van het zegelrecht op gedrukte stukken en adverteniën in nieuwspapieren (dagbladzegel) tot stand. Door afschaffing van deze belasting konden dagbladen in prijs worden verlaagd. Koning Willem III, die bevreesd was voor politieke onruststokerij door dagbladen, probeerde tevergeefs de Eerste Kamer te bewegen het wetsvoorstel te verwerpen.
  • Bracht in 1870 de Wet op de grondbelasting tot stand. De bestaande, ingewikkelde regels voor de grondbelasting werden gecodificeerd en er vond een hertaxatie plaats van de bebouwde eigendommen.

U ziet een selectie van activiteiten. In de uitgebreide versie is het gehele overzicht van activiteiten in te zien.

8.

Miscellaneous

algemeen (3/4)
  • Was in het eerste kabinet-Thorbecke naast Thorbecke de enige liberaal, maar behoorde niet tot diens getrouwen (de Thorbeckianen).
  • Liet tijdens een Tweede Kamerdebat achter de regeringstafel openlijk van zijn afkeuring blijken over de verdediging van de ontwerp-Indische Muntwet door zijn collega Pahud
  • Werd in september 1856 als derde op de voordracht voor het Tweede Kamervoorzitterschap gezet

Private life
Een zoon van hem was gehuwd met een dochter van J.J. Wetstein Pfister, lid Algemene Rekenkamer

Campaign trail (3/15)
  • Was in 1868 bij de algemene verkiezingen verliezend kandidaat in het district Gouda (tegenstanders waren M.A.F.H. Hoffmann en jhr. W.M. de Brauw)
  • Werd in 1868 in het district Dordrecht in de eerste stemmingsronde gekozen. Tegenkandidaten die niet werden gekozen, waren onder anderen M. Bichon van IJsselmonde en G. Groen van Prinsterer (beiden a.r.).
  • Werd in 1877 bij de periodieke verkiezingen in het district Gouda verslagen door M. Bichon van IJsselmonde (a.r.)

U ziet een selectie van wetenswaardigheden. In de uitgebreide versie is een overzicht van wetenswaardigheden opgenomen.

9.

Family

In de uitgebreide versie zijn, indien bekend, de familierelaties opgenomen.

10.

Extended version

In het digitale biografisch archief van PDC, partner van het Montesquieu Instituut, is een uitgebreide versie van deze pagina aanwezig met bijvoorbeeld partijpolitieke functies, maatschappelijke nevenfuncties, opleiding en wetenswaardigheden. Laat het ons weten als u daar belangstelling voor heeft.