Naar een Europese Veiligheidsunie - EU monitor

EU monitor
Thursday, November 21, 2019
calendar
Source: Europa Nu.
Paspoortcontrole
Bron: Frontex

De landen van de Europese Unie werken werken steeds meer samen op het gebied van vrijheid, veiligheid en justitie. De EU en de lidstaten hebben op dit terrein een gedeelde bevoegdheid. Het beleidsprogramma 'naar een open en veilig Europa' van de commissie is een meerjarenprogramma waarin een doeltreffende veiligheidsunie moet worden bewerkstelligt. Het programma is voornamelijk gericht op het instellen van actieplannen om terrorisme en veiligheidsdreiging tegen te gaan.

Deze visie op de Europese Veiligheidsunie is het uitgangspunt voor de opvolger van het Stockholm-programma. Dit meerjarenprogramma voor maatregelen op het gebied van vrijheid, veiligheid en recht (en in het bijzonder immigratie en asiel) liep af in december 2014.

Volgens de Commissie kon er nog veel verbeterd worden in de samenwerking tussen de lidstaten op het gebied van veiligheid en justitie. De Commissie legde hierbij vooral de nadruk op de uitvoering van Europese wetgeving. Ook wilde de Commissie het Schengeninformatiesysteem†i doorontwikkelen in het kader van grens- en migratiemanagement. Voorstellen hiertoe werden in het najaar van 2018 aangenomen door het Europees Parlement†i en de Raad†i. Vanaf 2016 beschikte de commissie Juncker over een Eurocommissaris voor de Veiligheidsunie†i. De eurocommissaris werkte nauw samen met de Eurocommissaris Migratie, Binnenlandse Zaken en Burgerzaken†i.

1.

De belangrijkste doelstellingen

De belangrijkste doelstellingen in het meerjarenprogramma voor de Europese Veiligheidsunie zijn:

Migratie en de Veiligheidsunie

Het creŽren van een effectief migratie- en mobiliteitsbeleid

Na het Verdrag van Amsterdam†i uit 1999 is in de EU een gemeenschappelijk juridisch kader ontstaan, dat de toelating van bepaalde categorieŽn personen regelt, hun rechten erkent en schending van deze rechten bestraft. De categorieŽn zijn o.a. toeristen, arbeidsmigranten, asielzoekers en studenten. De Europese Commissie wil dit met het beleidsprogramma "naar een open en veilig Europa" voortzetten binnen een gemeenschappelijk EU-migratiebeleid dat meer samenhangt en ook rekening houdt met de economische behoeften op de korte en lange termijn.

De voordelen van migratie en integratie optimaal benutten

Europa moet meer talent aantrekken, zodat het beter kan concurreren op mondiaal niveau. Wanneer internationale studenten worden aangetrokken en worden gestimuleerd na hun studie te blijven, en legale migranten worden gestimuleerd om onderwijs te volgen, zal dat op lange termijn voordelig zijn voor de Europese economie. De Europese Commissie wil dit onder andere bereiken door de erkenning van buitenlandse kwalificaties en beroepsvaardigheden verder aan te moedigen en te verruimen.

Een geloofwaardige aanpak van illegale migratie en terugkeer

Bij illegale migratie komt vaak mensensmokkel en mensenhandel kijken en deze migratie wordt gestimuleerd door de vraag van Europese werkgevers naar illegale arbeiders. Samenwerking met landen van herkomst en doorgang is belangrijk en moet een onderdeel worden van het buitenlands beleid van de EU. De Europese Commissie pleit ervoor dat de EU voorrang blijft geven aan maatregelen voor vrijwillige terugkeer. Het Europese recht moeten een humane terugkeer kunnen garanderen waarbij de grondrechten worden geŽerbiedigd.

Beheer van de buitengrenzen integreren

Een belangrijke rol is hier weggelegd voor Frontex†i. Het mandaat van dit agentschap is herzien, waardoor het lidstaten†i nog beter kan ondersteunen bij gezamenlijke operaties en kan samenwerken met derde landen. Het aantal mensen dat naar de EU komt, stijgt. Voor legale reizigers moet Europa toegankelijker worden, maar tegelijkertijd moet de beveiliging van buitengrenzen worden aangescherpt.

Een praktischer gemeenschappelijk Europees asielsysteem

Binnen de EU bestaat er een gemeenschappelijk Europees asielsysteem. Door dit systeem kunnen vluchtelingen die bescherming nodig hebben gemakkelijker asiel aanvragen, wordt de kwaliteit van het asiel beter en worden asielbesluiten sneller genomen. Het is zaak dat de lidstaten deze wetgeving daadwerkelijk omzetten en uitvoeren. Binnen het Europees asielsysteem staat solidariteit centraal. Lidstaten moeten andere lidstaten helpen wanneer hun asielstelsel tijdelijk onder grote druk staat.

Schengen en de Veiligheidsunie

De voltooiing van het Schengengebied

De Europese Commissie pleit voor een soepeler werking van het Schengeninformatiesysteem. Dit is nodig om de veiligheid en het vrij personenverkeer te waarborgen. Vrij verkeer is namelijk niet alleen voordelig voor de Europese burger, maar heeft ook grote voordelen voor de Europese economie. Ook wil de Commissie het Schengeninformatiesysteem†i doorontwikkelen in het kader van grens- en migratiemanagement. Voorstellen hiertoe werden in het najaar van 2018 aangenomen door het Europees Parlement†i en de Raad†i.

Voltooiing van het gemeenschappelijke visumbeleid

Dit beleid moet erop zijn gericht het legaal reizen gemakkelijker en het Schengengebied aantrekkelijker te maken voor onderdanen uit derde landen. Wel is het belangrijk dat een hoog veiligheidsniveau wordt gehandhaafd.

Nauwere samenwerking met oostelijke en zuidelijke buurlanden in de Veiligheidsunie

De maatregelen die worden genomen om de vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid binnen de EU te waarborgen, worden ook beÔnvloed door gebeurtenissen en ontwikkelingen buiten de EU. Politieke veranderingen, instabiliteit en dergelijke zorgen ervoor dat mensen vrijwillig of gedwongen naar Europa vertrekken. De buitengrenzen van de EU komen daardoor onder druk te staan. De EU moet daarom nauwer gaan samenwerken met haar oostelijke en zuidelijke buurlanden, om zo tot gezamenlijke oplossingen te komen. Dit kan door het sluiten en uitvoeren van mobiliteitspartnerschappen.

Dit geldt ook voor ernstige grensoverschrijdende misdrijven. De georganiseerde misdaad vormt een ernstig gevaar voor de interne veiligheid van de EU. Het is van wezenlijk belang dat lidstaten operationeel samenwerken en dat er met steun uit EU-fondsen en van agentschappen meer gebruik wordt gemaakt van gezamenlijke onderzoeksteams en andere gezamenlijke operaties. Ook is de EU in gesprek met derde landen als de Egypte en Turkije om in de toekomst via Europol digitale bewijslast bij strafbare feiten met elkaar te delen. De Commissie wil dergelijke onderhandelingen ook met de VS gaan voeren.

Bestrijding van terrorisme in de veiligheidsunie

De afgelopen jaren hebben er diverse terroristische aanslagen plaatsgevonden. De EU-terrorismebestrijdingsstrategie streeft naar de aanpak van radicalisering, die tot terrorisme leidt. Het is van belang dat de EU de lidstaten helpt op het gebied van rechtshandhaving en het verbeteren van de opleiding en trainingen voor rechtshandhavingsautoriteiten, die verantwoordelijk zijn voor het optreden na een terroristische aanslag.

Verhoging van het veiligheidsniveau voor burgers en ondernemers in de cyberruimte

De samenlevingen maken steeds meer gebruik van het internet, dus het is belangrijk dat er veilige systemen worden opgezet. De EU heeft binnen Europol†i een Europees centrum voor de bestrijding van cybercriminaliteit opgezet. Dit centrum ondersteunt lidstaten bij het onderzoek naar strafbare feiten, zoals online-kindermisbruik. De strategie stuurt ook aan op meer internationale samenwerking op dit gebied.

Tijdens de State of the Union van 2018 kondigde Commissievoorzitter Juncker een nieuwe aanpak aan om cyberaanvallen tegen te gaan. De Europese Commissie wil een Europees centrum voor cybersecurity. Dat is onderdeel van een vergrote aandacht voor cybersecurity. De Europese Commissie deed in het verlengde daarvan ook voorstellen om verspreiding van terroristische inhoud op internet tegen te gaan. Tegelijk moet opsporing van daders en het verzamelen van bewijs tegen hen eenvoudiger worden.

Zie voor meer informatie de wetsdossiers:

Controle op rechtssystemen

Het beschermen van de rechtsstaat is een van de kernwaarden van de Europese Unie. De Commissie stelt dat op basis van de Europese verdragen er grond bestaat voor een procedure die onderzoekt of lidstaten de rechtsstaat afdoende beschermen.

2.

Nederland en de Europese Veiligheidsunie

De Nederlandse regering vindt dat Europese samenwerking hard nodig is, omdat grensoverschrijdende problemen een grensoverschrijdende aanpak vereisen. Wel moet altijd de afweging worden gemaakt of de doelstellingen niet voldoende door de lidstaten zelf kunnen worden behaald. Het Nederlandse kabinet vindt het belangrijk dat het subsidiariteitsbeginsel†i is gewaarborgd.

3.

Resultaten Commissie Juncker

Voor de Commissie Juncker was veiligheid een topprioriteit. In totaal zijn er 22 wetsvoorstellen ingediend, waarvan er zestien zijn aangenomen door het Europees Parlement en de Europese Raad. Zes wetsvoorstellen lagen er aan het eind van de Commissie Juncker nog op tafel. Zo zijn er strengere veiligheids wetten tegen terroristen aangenomen, is het delen informatie efficiŽnter geworden, is de online veiligheid aangescherpt en is het mandaat van Frontex†i uitgebreid.

4.

5.

Meer informatie