Mr.dr. G. (George) van den Bergh

foto Mr.dr. G. (George) van den Bergh
bron: Vliegen, "Die onze kracht ontwaken deed"
Source: Parlement.com.

Telg van een industriële familie uit Oss, die acht jaar Tweede Kamerlid voor de SDAP was. Aanvankelijk advocaat. Vooraanstaand jurist in de Kamer en uitstekend kenner van het staats- en kiesrecht. Ook deskundig op het gebied van de volkshuisvesting. Bracht via een initiatiefwetsvoorstel de Geldschieterswet tot stand, die de gemeentelijke en particuliere kredietverlening regelde. Was in Amsterdam tevens raadslid. Na zijn Kamerlidmaatschap, vanaf 1936, hoogleraar staats- en administratief recht in Amsterdam en sinds 1945 voorzitter van de Kiesraad i. Begaafd amateur astronoom. Vernuftig en onpraktisch idealist.

SDAP
in de periode 1925-1933: lid Tweede Kamer

1.

First name

George (George)

2.

Personal data

Place and date of birth
Oss, 25 April 1890

Place and date of death
Oegstgeest, 3 October 1966

3.

Party/Movement

Party/Parties
  • SDAP (Sociaal-Democratische Arbeiderspartij), from 1913 until 9 February 1946
  • PvdA (Partij van de Arbeid), from 9 February 1946

4.

Main functions and occupations

  • lid gemeenteraad van Amsterdam, from 2 September 1923 until 9 June 1932
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, from 15 September 1925 until 9 May 1933
  • hoogleraar staats- en administratief recht, Gemeentelijke Universiteit te Amsterdam, from 27 May 1936 until 1 March 1941 (als joods ambtenaar ontslagen)
  • hoogleraar Nederlands staatsrecht (tot 1947 tevens administratief recht), Gemeentelijke Universiteit te Amsterdam, from 15 May 1945 until 1 May 1960
  • raadsheer Bijzonder Gerechtshof te Amsterdam, from 1 July 1945 until 1 January 1950

Internment
geïnterneerd concentratiekamp te Buchenwald, from 9 October 1940 until 11 August 1941 (werd 7 oktober gevangengenomen)

U ziet een selectie van de loopbaan. In de uitgebreide versie is de gehele loopbaan in te zien.

5.

Party political functions

In de uitgebreide versie is een overzicht van partijpolitieke functies opgenomen.

6.

Other positions

  • lid en voorzitter Kiesraad, from 1 January 1952 until April 1963
  • vicevoorzitter Staatscommissie inzake het kiesstelsel (Staatscommissie-Teulings/Donner), from 23 January 1953 until June 1958

Derived functions
voorzitter begrotingscommissie voor hoofdstuk IV (Justitie) 1930 (Tweede Kamer der Staten-Generaal)

U ziet een selectie van de nevenfuncties. In de uitgebreide versie is een overzicht van nevenfuncties in te zien.

7.

Education

In de uitgebreide versie is een overzicht van de opleiding(en) opgenomen.

8.

Activities

as Member of the Parliament (2/4)
  • Diende in 1932 met vier fractiegenoten een initiatiefvoorstel in om een in 1914 tot stand gekomen en in 1926 weer ingetrokken wet inzake het voorkomen van dadelijke uitwinning bij geldelijke moeilijkheden vanwege de economische crisis opnieuw in te voeren. Dit voorstel werd in 1937 ingetrokken.
  • Een door hem in 1933 ingediend (en aanvaard) amendement leidde er vanaf 1937 toe dat bij het bepalen van de verkiezingsuitslag het systeem van grootste overschotten werd vervangen door dat van grootste gemiddelden (systeem-d'Hondt)

In de uitgebreide versie is een overzicht van opvallend stemgedrag opgenomen.

9.

Miscellaneous

algemeen (3/4)
  • Werd in 1933 vanwege het conflict met de Amsterdamse federatie niet meer op een verkiesbare plaats gekandideerd voor de Tweede Kamer
  • De door hem in een artikel in Het Parool (30 april 1956) geuite kritiek op het initiatiefvoorstel-Oud c.s. over het parlementair vacuüm was mede reden voor een deel van de Eerste Kamer om daar tegen te stemmen. Het wetsvoorstel behaalde in tweede lezing zodoende geen tweederde meerderheid. Als bezwaar voerde hij aan dat de mogelijkheid tot verlenging van de zittingsduur van de Kamers ook misbruikt kon worden.
  • Daagde in 1958 de Nederlandse staat voor de rechter, omdat volgens hem een korting op de pensioenregeling voor oud-Kamerleden onrechtmatig tot stand was gekomen. Er had geen hoofdelijke stemming plaatsgevonden, waardoor niet duidelijk zou zijn geworden of er een tweederde meerderheid was. In januari 1960 verklaarde de Hoge Raad zich niet bevoegd te toetsen of een goedgekeurde wet strijdig was met de Grondwet.

Private life (3/6)
  • Hij hield zich ook intensief bezig met sterrenkunde, tijdrekenining (ontwerper Euroklok) en grafische technieken (ontwerper tweeling- en meerling-druk)
  • Op de maan is een krater naar hem genoemd
  • In 1990 vervaardigde Bep Sturm-van den Bergh een bronzen borstbeeld van hem. Dat bevindt zich in het museum van de Universiteit van Amsterdam.

Anecdotes and citations
  • Altijd omringd door huispersoneel heeft hij in zijn hele leven nooit een brood gekocht, een ei gekookt of een spijker in een muur geslagen.
  • In een debat met minister Kan zei hij eens in het vuur van zijn betoog: "Dat mág niet. Dat kán niet. Dat mág Kan niet."

U ziet een selectie van wetenswaardigheden. In de uitgebreide versie is een overzicht van wetenswaardigheden opgenomen.

10.

Family

In de uitgebreide versie zijn, indien bekend, de familierelaties opgenomen.

11.

Extended version

In het digitale biografisch archief van PDC, partner van het Montesquieu Instituut, is een uitgebreide versie van deze pagina aanwezig met bijvoorbeeld partijpolitieke functies, maatschappelijke nevenfuncties, opleiding en wetenswaardigheden. Laat het ons weten als u daar belangstelling voor heeft.